Geri Dönüştürülmüş Plastik Granül Nedir? Türleri, Özellikleri ve Kullanım Alanları
Geri dönüştürülmüş plastik granül; kullanım sonrası veya üretim sırasında ortaya çıkan plastik atıkların ayrıştırılması, temizlenmesi, öğütülmesi, eritilmesi ve yeniden şekillendirilmesiyle elde edilen ikincil plastik hammaddedir. Plastik sektöründe “regranül”, “recycle granül” veya “geri dönüşüm granülü” gibi isimlerle de anılabilir.
Granül formu, geri kazanılan plastik malzemenin enjeksiyon, ekstrüzyon ve şişirme gibi üretim yöntemlerinde daha kontrollü biçimde kullanılmasını sağlar. Bununla birlikte her geri dönüştürülmüş granül aynı özelliklere sahip değildir. Hammadde kaynağı, polimer türü, yabancı madde oranı, nem, renk, eriyik akış özellikleri ve uygulanan geri dönüşüm süreci nihai ürün performansını doğrudan etkileyebilir.
Kısaca Geri Dönüştürülmüş Plastik Granül
Geri dönüştürülmüş plastik granül, plastik atıkların yeniden işlenerek üretime uygun hammadde formuna dönüştürülmesiyle elde edilir. PP, HDPE, PS, PA ve ABS gibi termoplastikler uygun ayrıştırma ve işleme süreçlerinden geçirilerek granül hâline getirilebilir. PET ise kullanım amacına göre flake veya granül formunda değerlendirilebilir.
Avrupa Komisyonu, mekanik geri dönüşümü plastik atığın kimyasal yapısı önemli ölçüde değiştirilmeden ikincil hammadde veya yeni ürün hâline getirilmesi olarak tanımlar. ISO terminolojisinde de geri dönüştürülmüş plastikler ikincil hammadde kapsamında değerlendirilebilir.
Geri Dönüştürülmüş Plastik Granül Nasıl Üretilir?
Geri dönüştürülmüş plastik granül üretimi, yalnızca plastik atığın eritilmesinden oluşmaz. Kullanılabilir ve tutarlı bir hammadde elde edebilmek için atığın kaynağından granül paketlemesine kadar birçok kontrol aşamasının uygulanması gerekir.
İçindekiler
Üretim yöntemi plastik türüne, atığın kirlilik seviyesine ve hedeflenen kullanım alanına göre değişebilir. Genel bir mekanik geri dönüşüm süreci aşağıdaki aşamalardan oluşur.
1. Plastik Atıkların Toplanması
Geri dönüşüm sürecinin başlangıç noktası plastik atıkların temin edilmesidir. Bu atıklar iki temel kaynaktan gelebilir:
- Kullanıcıların tükettiği ambalaj, şişe ve plastik ürünler
- Fabrikalarda üretim sırasında ortaya çıkan kırpıntı, fire ve hatalı ürünler
Hammadde kaynağının bilinmesi, üretilecek granülün izlenebilirliği ve özelliklerinin tahmin edilebilmesi açısından önemlidir.
2. Polimer Türüne Göre Ayrıştırma
Toplanan plastikler PP, PE, PET, PS, PA, ABS ve diğer polimer türlerine göre ayrılır. Farklı polimerlerin kontrolsüz biçimde karışması, granülün işlenebilirliğini ve mekanik özelliklerini olumsuz etkileyebilir.
Ayrıştırma sırasında yalnızca polimer türü değil; renk, ürün kaynağı, katkı maddeleri, metal parçalar, etiketler ve diğer yabancı maddeler de dikkate alınır. Geri dönüştürülmüş plastik kalitesinde kontaminasyonun kontrol edilmesi kritik bir konudur. Association of Plastic Recyclers, tasarım ve ayrıştırma aşamalarında kontaminasyonun azaltılmasının geri dönüşüm verimliliğini ve geri kazanılan reçinenin kalitesini geliştirdiğini belirtmektedir.
3. Kırma ve Boyut Küçültme
Ayrıştırılan plastik atıklar kırıcı veya öğütücü sistemlerde daha küçük parçalara dönüştürülür. Bu işlem sonucunda elde edilen malzeme plastik türüne göre kırma, çapak veya flake olarak adlandırılabilir.
Parçaların daha küçük ve kontrollü boyutlara getirilmesi, sonraki yıkama, kurutma ve besleme aşamalarının daha verimli yürütülmesine yardımcı olur.
4. Yıkama ve Yabancı Maddelerden Arındırma
Kırılmış plastikler; toz, kir, yağ, etiket, yapıştırıcı, organik kalıntı ve diğer istenmeyen maddelerden arındırılmak üzere yıkama hatlarından geçirilir.
Kullanılan yıkama yöntemi atığın kaynağına göre değişebilir. Bazı malzemelerde soğuk yıkama yeterli olabilirken, daha yoğun kir veya yapıştırıcı içeren atıklarda sıcak yıkama gibi ek işlemler gerekebilir.
Yıkama aşamasının amacı yalnızca görsel olarak temiz bir malzeme elde etmek değildir. Yabancı maddelerin azaltılması, sonraki ekstrüzyon sürecinin kararlılığı ve nihai granül kalitesi için önem taşır.
5. Kurutma
Yıkama sonrasında plastik parçaların üzerinde veya yapısında kalan nem azaltılır. Yetersiz kurutma; malzemenin işlenmesi sırasında yüzey kusurları, gaz oluşumu, düzensiz akış veya fiziksel performans kaybı gibi sorunlara yol açabilir.
Özellikle neme karşı hassas polimerlerde kurutma koşullarının malzeme türüne göre belirlenmesi gerekir.
6. Ekstrüzyon ve Filtrasyon
Temizlenmiş ve kurutulmuş plastik parçalar ekstrüder sistemine beslenir. Malzeme kontrollü sıcaklık ve basınç altında eritilerek homojen hâle getirilir.
Eriyik plastik, metal parçacıkları ve diğer kalıntıları azaltmak amacıyla filtrelerden geçirilebilir. Filtrasyon kalitesi, granül içinde bulunabilecek yabancı maddelerin kontrol edilmesine yardımcı olur.
Termoplastiklerin eritilerek tekrar şekillendirilebilmesi mekanik geri dönüşümün temelini oluşturur. Ekstrüzyon işlemi ayrıca plastik granülün film, boru, profil veya farklı yarı mamullere dönüştürüldüğü üretim yöntemlerinin de temel aşamalarından biridir.
7. Granül Kesimi ve Paketleme
Filtrelenen plastik eriyiği, kullanılan granül kesim sistemine göre küçük ve düzenli parçalara dönüştürülür. Üretilen granüller soğutulur, kurutulur ve kalite kontrol işlemlerinin ardından paketlenir.
Granül boyutunun ve şeklinin mümkün olduğunca tutarlı olması, üretim makinelerine düzenli besleme yapılmasına yardımcı olabilir.
Geri Dönüştürülmüş Granül Kaynakları Nelerdir?
Geri dönüştürülmüş plastik hammaddeler, atığın kaynağına göre iki ana gruba ayrılır.
Tüketici Sonrası Geri Dönüştürülmüş Plastik
Tüketici sonrası geri dönüştürülmüş plastik, bir ürünün kullanıcı tarafından tüketilmesinden veya kullanım ömrünü tamamlamasından sonra geri kazanılan malzemeden üretilir. Bu malzemeler uluslararası kullanımda “post-consumer recycled” veya PCR olarak adlandırılır.
PCR kaynaklarına şu ürünler örnek verilebilir:
- Plastik içecek şişeleri
- Deterjan ve temizlik ürünü ambalajları
- Plastik kapaklar
- Taşıma kasaları
- Evsel plastik eşyalar
- Kullanım ömrünü tamamlamış plastik parçalar
Tüketici sonrası atıklar farklı kullanım koşullarından geldiği için ayrıştırma, yıkama ve kontaminasyon kontrolü büyük önem taşır.
Endüstriyel Kaynaklı Geri Dönüştürülmüş Plastik
Üretim sırasında ortaya çıkan kırpıntı, kenar firesi, hatalı ürün veya kullanılmayan temiz plastik parçaların yeniden işlenmesiyle elde edilen malzemelerdir. Bunlar “post-industrial recycled”, PIR veya endüstriyel geri dönüşüm hammaddesi olarak adlandırılabilir.
Endüstriyel kaynaklı plastik atıkların polimer türü ve üretim geçmişi çoğunlukla daha kolay takip edilebilir. Ancak malzemenin önceki ısıl işlem sayısı, içerdiği katkılar ve farklı üretim partilerinin karışıp karışmadığı yine kontrol edilmelidir.
Geri Dönüştürülmüş Plastik Granül Türleri
Geri dönüştürülmüş granüller yalnızca renk veya tane büyüklüğüne göre sınıflandırılmaz. Asıl sınıflandırma, granülün üretildiği polimer türüne göre yapılır.
Her polimerin dayanım, yoğunluk, sıcaklık davranışı, akış özelliği ve kimyasal direnci farklıdır. Bu nedenle kullanılacak geri dönüşüm granülü hedeflenen ürüne ve üretim yöntemine göre seçilmelidir.
| Plastik türü | Genel özellikleri | Yaygın kullanım alanları |
|---|---|---|
| PET | Şeffaflık, rijitlik ve polyester üretimine uygunluk | Tekstil elyafı, levha, ambalaj ve çeşitli polyester uygulamaları |
| HDPE | Sertlik, darbe dayanımı ve kimyasal direnç | Bidon, şişe, boru, kasa ve endüstriyel ürünler |
| PP | Hafiflik, işlenebilirlik ve geniş kullanım alanı | Enjeksiyon ürünleri, otomotiv parçaları, kasa, ev gereçleri ve nonwoven |
| PS | Rijit yapı ve kolay şekillendirilebilme | Ambalaj, ev eşyaları ve çeşitli plastik parçalar |
| PA | Mekanik dayanım ve aşınma direnci | Otomotiv, makine parçaları ve mühendislik uygulamaları |
| ABS | Darbe dayanımı, sertlik ve yüzey kalitesi | Otomotiv, elektronik, beyaz eşya ve dayanıklı tüketim ürünleri |
Geri Dönüştürülmüş PET
PET, özellikle içecek şişeleri, ambalajlar ve polyester ürünlerle ilişkilendirilen bir termoplastiktir. Toplanan PET ambalajlar ayrıştırma, yıkama ve kırma işlemleri sonrasında çoğunlukla PET flake formuna dönüştürülür.
PET flake; tekstil elyafı, levha, ambalaj ve farklı polyester uygulamalarında değerlendirilebilir. Kullanım alanı malzemenin renk, nem, yabancı madde ve intrinsik viskozite gibi teknik özelliklerine bağlıdır.
Hür Plastik’in şeffaf rPET flake ürün grubunda kullanılan hammaddenin tüketici sonrası PET şişelerden elde edildiği; ürünlerin tekstil, levha ve ambalaj uygulamalarında değerlendirilebildiği belirtilmektedir. Ürün sayfasında IV, nem, boyut ve paketleme gibi teknik bilgiler de paylaşılmaktadır.
Geri Dönüştürülmüş HDPE Granül
HDPE, yüksek yoğunluklu polietilen olarak bilinir. Sertlik, darbe direnci ve birçok kimyasala karşı dayanım özellikleri nedeniyle geniş bir endüstriyel kullanım alanına sahiptir.
Geri dönüştürülmüş HDPE granülün potansiyel kullanım alanları arasında:
- Plastik kasa ve paletler
- Temizlik ürünü ambalajları
- Bidonlar
- Boru ve profil uygulamaları
- Endüstriyel plastik parçalar
- Evsel plastik ürünler
bulunabilir.
Malzemenin gerçek kullanım uygunluğu; hammadde kaynağına, yoğunluğuna, akış değerine, rengine, kokusuna, kontaminasyon seviyesine ve hedeflenen ürün standardına göre değerlendirilmelidir. Hür Plastik’in HDPE ürün sayfasında malzemenin şişe, bidon, boru, ambalaj, altyapı ve sanayi uygulamalarındaki kullanımı açıklanmaktadır.
Geri Dönüştürülmüş PP Granül
Polipropilen, hafif yapısı ve işlenebilirliği sayesinde plastik üretiminde yaygın kullanılan termoplastiklerden biridir.
Geri dönüştürülmüş PP granül şu alanlarda değerlendirilebilir:
- Plastik taşıma kasaları
- Saksılar ve bahçe ürünleri
- Ev gereçleri
- Enjeksiyonla üretilen parçalar
- Otomotiv yan sanayi ürünleri
- Endüstriyel ekipmanlar
- Uygun özellikteki tekstil ve nonwoven uygulamaları
PP granül seçiminde eriyik akış hızı, darbe dayanımı, esneklik, kül oranı, renk ve koku gibi parametreler önem taşıyabilir. Hür Plastik’in PP ürün sayfasında ambalaj, otomotiv, ev gereçleri, kasa, tekstil ve endüstriyel ürünler başlıca kullanım alanları arasında gösterilmektedir.
Geri Dönüştürülmüş PS Granül
Polistiren, rijit yapısı ve şekillendirilebilirliğiyle farklı plastik ürünlerde kullanılan bir termoplastiktir. Malzemenin GPPS veya HIPS gibi farklı türleri bulunabilir ve her türün mekanik davranışı aynı değildir.
Geri dönüştürülmüş PS granül; uygun kalite ve özelliklere sahip olması hâlinde ambalaj parçaları, ev eşyaları, askılar, ofis ürünleri ve çeşitli enjeksiyon uygulamalarında değerlendirilebilir.
PS hammadde seçilirken darbe dayanımı, akış özelliği, renk, koku, yabancı madde ve hedeflenen yüzey kalitesi birlikte değerlendirilmelidir.
Geri Dönüştürülmüş PA Granül
PA, poliamid veya yaygın adıyla naylon, mühendislik uygulamalarında kullanılan önemli bir termoplastik grubudur. Aşınma direnci ve mekanik dayanım gerektiren ürünlerde tercih edilebilir.
PA6 ve PA66 gibi farklı poliamid türleri bulunduğu için yalnızca “PA granül” ifadesi satın alma kararı için yeterli değildir. Polimer türünün yanı sıra cam elyaf, mineral dolgu veya diğer katkıların bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.
Geri dönüştürülmüş PA granül; uygun teknik özellikleri sağlaması durumunda otomotiv parçaları, makine bileşenleri, bağlantı elemanları ve çeşitli mühendislik ürünlerinde değerlendirilebilir.
Geri Dönüştürülmüş ABS Granül
ABS; sertlik, darbe dayanımı ve işlenebilirliği bir arada sunabilen bir mühendislik termoplastiğidir. Elektronik cihaz gövdeleri, beyaz eşya parçaları, otomotiv bileşenleri ve dayanıklı tüketim ürünlerinde kullanılabilir.
Geri dönüştürülmüş ABS granül seçiminde darbe dayanımı, eriyik akış özelliği, renk, yüzey kalitesi ve yabancı polimer karışımı özellikle incelenmelidir. Hür Plastik’in ABS ürün sayfasında otomotiv, elektronik, beyaz eşya ve endüstriyel ekipmanlar başlıca kullanım alanları arasında gösterilmektedir.
Granül, Regranül, Flake ve Plastik Çapak Arasındaki Fark Nedir?
Plastik sektöründe kullanılan bazı terimler birbirine yakın görünse de aynı malzeme formunu ifade etmez.
Plastik Granül
Üretim makinelerine beslenmek üzere belirli boyut ve formda hazırlanmış plastik hammaddedir. Birincil veya geri dönüştürülmüş kaynaklı olabilir.
Regranül
Daha önce kullanılmış veya üretim firesi olarak ortaya çıkmış plastiklerin yeniden işlenerek granül formuna getirilmesiyle elde edilen hammaddedir. Bu nedenle regranül, geri dönüştürülmüş granülü ifade etmek için kullanılan sektör terimlerinden biridir.
Flake
Plastik ürünlerin kırılıp yıkanması sonucunda elde edilen küçük ve düzensiz parçacıklardır. PET şişelerin geri dönüşümünde elde edilen PET flake bunun en yaygın örneklerinden biridir.
Plastik Çapak veya Kırma
Plastik atıkların öğütülmesiyle elde edilen, henüz granül hâline getirilmemiş parçalardır. Çapak veya kırma malzeme bazı üretim süreçlerinde doğrudan kullanılabilirken bazı uygulamalarda ekstrüzyon ve granül üretimi aşamasından geçirilmesi gerekir.
Geri Dönüştürülmüş Plastik Granül Nerelerde Kullanılır?
Geri dönüştürülmüş plastik granülün kullanım alanı, polimer türüne ve teknik özelliklerine göre belirlenir. Her geri dönüşüm granülü her üretim yönteminde veya üründe kullanılamaz.
Başlıca uygulama alanları şunlardır:
Ambalaj Sektörü
Uygun özellikteki geri dönüştürülmüş plastikler; endüstriyel ambalajlar, taşıma kasaları, temizlik ürünü ambalajları, levhalar ve gıda dışı çeşitli ambalaj ürünlerinde değerlendirilebilir.
Gıda ile temas eden uygulamalarda yalnızca polimer türüne bakmak yeterli değildir. Geri dönüşüm süreci, girdi kaynağı, dekontaminasyon performansı ve ilgili mevzuata uygunluk ayrıca değerlendirilmelidir. EFSA, gıda teması için kullanılacak geri dönüştürülmüş plastiklerde sürecin güvenlik değerlendirmesi ve ilgili düzenlemelere uygunluğunun önemini vurgulamaktadır.
Otomotiv Sektörü
PP, ABS, PA ve bazı PE türleri otomotiv sektöründe farklı parçalarda kullanılabilir. Geri dönüştürülmüş malzemenin kullanım oranı ve yeri, parçanın dayanım, sıcaklık, görünüm ve güvenlik gereksinimlerine göre belirlenir.
İnşaat ve Altyapı
HDPE, PP ve farklı plastik karışımları; boru, profil, levha, zemin ürünü ve çeşitli yapı elemanlarında değerlendirilebilir. Uzun süreli yük, sıcaklık değişimi ve dış ortam dayanımı gereken uygulamalarda teknik doğrulama yapılmalıdır.
Elektrik, Elektronik ve Beyaz Eşya
ABS, PS, PP ve PA gibi termoplastikler cihaz gövdeleri, iç bileşenler ve koruyucu parçalarda kullanılabilir. Elektriksel özellikler, yanmazlık gereksinimleri, darbe dayanımı ve yüzey kalitesi uygulamaya göre kontrol edilmelidir.
Tekstil Sektörü
Geri dönüştürülmüş PET, polyester elyaf üretiminde değerlendirilen önemli hammaddelerden biridir. PET flake kalitesi; renk, yabancı madde, nem ve viskozite gibi parametrelerle birlikte ele alınmalıdır.
Ev ve Bahçe Ürünleri
Saksı, kova, askı, saklama kutusu, mobilya bileşeni ve farklı ev gereçlerinde geri dönüştürülmüş PP, PE, PS veya ABS kullanılabilir.
Geri Dönüştürülmüş Plastik Granül Kullanmanın Avantajları
Geri dönüştürülmüş plastik granül kullanımı, uygun ürün ve proses seçimi yapıldığında üreticilere çeşitli avantajlar sağlayabilir.
Plastik Atıkların Yeniden Değerlendirilmesini Sağlar
Kullanılmış plastiklerin üretim zincirine geri kazandırılması, atıkların hammadde olarak değerlendirilmesine yardımcı olur.
Birincil Hammadde İhtiyacını Azaltabilir
Geri dönüştürülmüş malzemelerin uygun uygulamalarda kullanılması, üretimin yalnızca birincil plastik hammaddelere bağlı kalmasını azaltabilir.
Döngüsel Üretimi Destekler
Plastik malzemenin kullanım sonrasında yeniden hammaddeye dönüştürülmesi, malzemelerin ekonomik sistem içinde daha uzun süre tutulmasını destekler.
Farklı Sektörlerde Kullanılabilir
Geri dönüştürülmüş plastikler; ambalajdan otomotive, tekstilden inşaata kadar farklı alanlarda kullanılabilir. Ancak sağlanacak çevresel fayda ve teknik performans, polimer türüne, geri dönüşüm sürecine, taşıma mesafesine ve nihai uygulamaya göre değişebilir. Bu nedenle her ürün için aynı çevresel veya performans iddiasında bulunmak doğru değildir.
Yaşam döngüsü çalışmaları, geri dönüştürülmüş plastik reçinelerin bazı senaryolarda birincil reçineye kıyasla enerji ve çevresel etki avantajları sağlayabildiğini göstermektedir; ancak sonuçlar kullanılan hesaplama yöntemine ve malzeme türüne göre değişmektedir.
Geri Dönüştürülmüş Plastik Granül Kalitesi Nasıl Anlaşılır?
Granül kalitesi yalnızca görünüşe veya renge bakılarak belirlenemez. Hedef uygulamaya göre farklı fiziksel, kimyasal ve mekanik değerlerin kontrol edilmesi gerekir.
Polimer Saflığı
Granülün içinde farklı polimerlerin kontrolsüz biçimde bulunması, işleme kararlılığını ve nihai ürün özelliklerini etkileyebilir. Özellikle birbirine uyumsuz plastik türlerinin karışması önlenmelidir.
Eriyik Akış Özelliği
Eriyik akış hızı veya MFI/MFR değeri, plastiğin belirli sıcaklık ve yük altında nasıl aktığı hakkında bilgi verir. Kullanılacak enjeksiyon veya ekstrüzyon prosesine uygun bir akış aralığı seçilmelidir.
Nem Oranı
Yüksek nem, bazı plastiklerin işlenmesi sırasında yüzey kusurları veya malzeme performansında düşüş meydana getirebilir. Özellikle PET ve PA gibi neme karşı hassas malzemelerde kurutma koşulları önemlidir.
Yoğunluk
Yoğunluk ölçümü, malzemenin polimer yapısı ve içerdiği dolgu maddeleri hakkında değerlendirme yapılmasına yardımcı olabilir.
Kül ve Dolgu Oranı
Granül içinde mineral dolgu, cam elyaf veya diğer inorganik maddeler bulunabilir. Bu katkılar bazı uygulamalarda bilinçli olarak kullanılsa da miktarlarının bilinmesi gerekir.
Renk ve Renk Tutarlılığı
Özellikle görünür yüzeylerde kullanılacak ürünler için partiler arası renk farklılığı önemli olabilir. Siyah veya koyu granüllerde dahi renk dağılımı ve yüzey görünümü kontrol edilmelidir.
Koku
Tüketici sonrası atıklardan elde edilen plastiklerde koku önemli bir kalite kriteri olabilir. Koku gereksinimi hedeflenen uygulamaya göre değerlendirilmelidir.
Mekanik Özellikler
Çekme dayanımı, darbe dayanımı, kopma uzaması ve esneklik gibi değerler nihai ürün performansı açısından önem taşıyabilir.
ISO 5677, mekanik olarak geri dönüştürülmüş PP ve PE malzemelerin granül veya pellet formunda test edilmesi ve karakterizasyonunda kullanılabilecek önemli yöntemleri ele almaktadır.
Geri Dönüştürülmüş Granül Satın Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Üretim için granül seçilirken yalnızca kilogram fiyatına odaklanmak yeterli değildir. Uygun olmayan veya partiler arasında büyük farklılık gösteren bir hammadde, üretim kaybına ve nihai ürün sorunlarına neden olabilir.
Satın alma sürecinde aşağıdaki soruların cevapları aranmalıdır:
- Granülün polimer türü tam olarak nedir?
- Hammadde tüketici sonrası mı, endüstriyel kaynaklı mı?
- Granül tek bir kaynaktan mı, farklı malzemelerin karışımından mı üretilmiştir?
- MFI, yoğunluk, nem ve kül gibi değerler ölçülmüş müdür?
- Partiler arasında teknik özellik tutarlılığı sağlanıyor mu?
- Numune veya pilot üretim çalışması yapılabilir mi?
- Teknik veri föyü sunuluyor mu?
- Malzemenin renk ve koku özellikleri uygulamaya uygun mu?
- Gerekli yasal ve sektörel uygunluk belgeleri mevcut mu?
- Tedarikçi düzenli miktarda ve sürdürülebilir tedarik sağlayabiliyor mu?
Seri üretim kararı verilmeden önce numune ile makine denemesi yapılması ve nihai ürünün gerekli testlerden geçirilmesi önerilir. Teknik veri föyü yol gösterici olsa da gerçek üretim koşullarındaki performansın ayrıca doğrulanması gerekir.
Geri Dönüştürülmüş Granül ve Birincil Granül Arasındaki Fark
Birincil granül, genellikle petrokimyasal kaynaklardan ilk kez üretilen plastik reçineyi ifade eder. Geri dönüştürülmüş granül ise daha önce üretilmiş plastiklerin yeniden işlenmesiyle elde edilir.
İki malzeme arasındaki temel fark yalnızca kaynak değildir. Geri dönüştürülmüş granülün önceki kullanım geçmişi, içerdiği katkılar, maruz kaldığı sıcaklıklar ve kontaminasyon seviyesi nihai özelliklerini etkileyebilir.
Bu nedenle geri dönüştürülmüş granülün birincil granülle her uygulamada birebir aynı performansı göstereceği varsayılmamalıdır. Buna karşılık doğru hammadde seçimi, kontrollü ayrıştırma, uygun katkı sistemi ve kalite kontrol sayesinde birçok uygulama için gerekli performans seviyeleri elde edilebilir.
Hür Plastik’in Geri Dönüşüm Hammadde Çözümleri
Hür Plastik; PET, HDPE, PP, PS, PA ve ABS başta olmak üzere farklı plastik ürün gruplarında flake ve granül üretimi gerçekleştirmektedir. Şirketin kurumsal bilgilerinde yıllık 105.000 ton işleme kapasitesine sahip olduğu belirtilmektedir.
Hür Plastik ürün grupları:
Hammadde seçimi yapılırken hedeflenen üretim yöntemi, nihai ürün özellikleri ve gerekli teknik değerler birlikte değerlendirilmelidir. Ürün özellikleri, tedarik seçenekleri ve teknik bilgi talepleri için Hür Plastik ile iletişime geçilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Geri dönüştürülmüş plastik granül nedir?
Geri dönüştürülmüş plastik granül, kullanım sonrası veya üretim sırasında ortaya çıkan plastik atıkların ayrıştırılması, temizlenmesi, eritilmesi, filtrelenmesi ve küçük granül parçalarına dönüştürülmesiyle elde edilen ikincil hammaddedir.
Regranül ile geri dönüştürülmüş granül aynı mıdır?
Regranül, sektörde geri dönüştürülmüş plastik granülü ifade etmek için kullanılan terimlerden biridir. Ancak malzemenin tüketici sonrası veya endüstriyel kaynaklı olup olmadığı ayrıca belirtilmelidir.
Geri dönüştürülmüş granül her üründe kullanılabilir mi?
Hayır. Kullanılabilirlik polimer türüne, granül kalitesine, hedeflenen ürünün teknik gereksinimlerine ve ilgili mevzuata bağlıdır. Gıda teması, otomotiv güvenlik parçaları ve elektriksel uygulamalar gibi alanlarda ek uygunluk ve test gereksinimleri bulunabilir.
Plastik granül ile plastik çapak arasındaki fark nedir?
Plastik çapak, atık plastiğin kırılmasıyla elde edilen düzensiz parçalardır. Granül ise plastiğin eritilmesi, filtrelenmesi ve daha düzenli bir hammadde formuna dönüştürülmesiyle üretilir.
En çok kullanılan geri dönüştürülmüş granül türleri nelerdir?
PP, HDPE, LDPE, PS, ABS ve PA yaygın geri dönüştürülmüş granül türleri arasındadır. PET ise yaygın olarak flake formunda kullanılmakla birlikte farklı işlemlerle granül hâline de getirilebilir.
Geri dönüştürülmüş granülün kalitesi nasıl kontrol edilir?
Polimer saflığı, eriyik akış hızı, nem, yoğunluk, kül oranı, renk, koku, kontaminasyon ve mekanik özellikler incelenir. Hedeflenen uygulamaya göre laboratuvar testleri ve makine denemeleri gerçekleştirilmelidir.
Geri dönüştürülmüş granül satın almadan önce numune alınmalı mı?
Seri üretim öncesinde numune alınması ve malzemenin gerçek üretim koşullarında denenmesi önerilir. Böylece granülün makine ayarlarına, kalıp yapısına ve hedeflenen nihai ürüne uygunluğu daha doğru değerlendirilebilir.
Sonuç
Geri dönüştürülmüş plastik granül, plastik atıkların yeniden üretim zincirine kazandırılmasını sağlayan önemli bir ikincil hammaddedir. PP, HDPE, PS, PA ve ABS gibi farklı polimerlerden üretilen granüllerin her biri farklı teknik özelliklere ve kullanım alanlarına sahiptir. PET ise özellikle flake formuyla tekstil, levha ve ambalaj uygulamalarında değerlendirilebilir.
Doğru granül seçimi yapılırken yalnızca fiyat değil; polimer saflığı, hammadde kaynağı, eriyik akış değeri, nem, renk, koku, mekanik özellikler ve partiler arası tutarlılık birlikte değerlendirilmelidir.
Avrupa Birliği’nin döngüsel ekonomi için plastik stratejisi, plastiklerin geri dönüştürülebilirliğini geliştirmeyi ve geri dönüştürülmüş plastik kullanımına yönelik talebi artırmayı amaçlamaktadır.
Plastik atıkların geri kazanılması ve geri dönüştürülmesine ilişkin genel ilkeler, ISO 15270 plastik geri dönüşüm rehberinde ele alınmaktadır.
Geri dönüştürülmüş plastik hammadde ürünleri, teknik özellikler ve tedarik seçenekleri hakkında bilgi almak için Hür Plastik ile iletişime geçin.
